بَابُ الْإِعْرَابِ
Kapitel: Die Flexion (al-iʿrāb)
الْإِعْرَابُ هُوَ تَغْيِيرُ أَوَاخِرِ الْكَلِمِ لِاخْتِلَافِ الْعَوَامِلِ الدَّاخِلَةِ عَلَيْهَا لَفْظًا أَوْ تَقْدِيرًا.
Die Flexion (iʿrāb) ist die Veränderung der Wortenden durch den Wechsel der regierenden Faktoren (ʿawāmil), die vor die Wörter treten – hörbar (lafẓan) oder verborgen (taqdīran).
وَأَقْسَامُهُ أَرْبَعَةٌ: رَفْعٌ، وَنَصْبٌ، وَخَفْضٌ، وَجَزْمٌ.
Seine Arten sind vier: Nominativ (rafʿ), Akkusativ (naṣb), Genitiv (khafḍ) und Apokopat (dschazm).
فَلِلْأَسْمَاءِ مِنْ ذَلِكَ الرَّفْعُ، وَالنَّصْبُ، وَالْخَفْضُ، وَلَا جَزْمَ فِيهَا.
Den Nomen kommen davon der Nominativ, der Akkusativ und der Genitiv zu; einen Apokopat gibt es bei ihnen nicht.
وَلِلْأَفْعَالِ مِنْ ذَلِكَ الرَّفْعُ، وَالنَّصْبُ، وَالْجَزْمُ، وَلَا خَفْضَ فِيهَا.
Den Verben kommen davon der Nominativ, der Akkusativ und der Apokopat zu; einen Genitiv gibt es bei ihnen nicht.
بَابُ مَعْرِفَةِ عَلَامَاتِ الْإِعْرَابِ
Kapitel: Die Kenntnis der Zeichen der Flexion (ʿalāmāt al-iʿrāb)
لِلرَّفْعِ أَرْبَعُ عَلَامَاتٍ: الضَّمَّةُ، وَالْوَاوُ، وَالْأَلِفُ، وَالنُّونُ.
Der Nominativ (rafʿ) hat vier Zeichen: die Damma (u-Vokal), das Waw, das Alif und das Nun.
فَأَمَّا الضَّمَّةُ فَتَكُونُ عَلَامَةً لِلرَّفْعِ فِي أَرْبَعَةِ مَوَاضِعَ: فِي الِاسْمِ الْمُفْرَدِ، وَجَمْعِ التَّكْسِيرِ، وَجَمْعِ الْمُؤَنَّثِ السَّالِمِ، وَالْفِعْلِ الْمُضَارِعِ الَّذِي لَمْ يَتَّصِلْ بِآخِرِهِ شَيْءٌ.
Die Damma ist an vier Stellen Zeichen des Nominativs: beim Nomen im Singular (al-ism al-mufrad), beim gebrochenen Plural (dschamʿ at-taksīr), beim unversehrten femininen Plural (dschamʿ al-muʾannath as-sālim) und beim Präsens-Verb (al-fiʿl al-muḍāriʿ), an dessen Ende nichts angehängt ist.
وَأَمَّا الْوَاوُ فَتَكُونُ عَلَامَةً لِلرَّفْعِ فِي مَوْضِعَيْنِ: فِي جَمْعِ الْمُذَكَّرِ السَّالِمِ، وَفِي الْأَسْمَاءِ الْخَمْسَةِ، وَهِيَ: أَبُوكَ، وَأَخُوكَ، وَحَمُوكَ، وَفُوكَ، وَذُو مَالٍ.
Das Waw ist an zwei Stellen Zeichen des Nominativs: beim gesunden maskulinen Plural (dschamʿ al-mudhakkar as-sālim) und bei den fünf Nomen (al-asmāʾ al-khamsa). Diese sind: abūka (dein Vater), akhūka (dein Bruder), ḥamūka (dein Schwiegervater), fūka (dein Mund) und dhū māl (Besitzer von Vermögen).
وَأَمَّا الْأَلِفُ فَتَكُونُ عَلَامَةً لِلرَّفْعِ فِي تَثْنِيَةِ الْأَسْمَاءِ خَاصَّةً.
Das Alif ist Zeichen des Nominativs allein beim Dual der Nomen (tathniya).
وَأَمَّا النُّونُ فَتَكُونُ عَلَامَةً لِلرَّفْعِ فِي الْفِعْلِ الْمُضَارِعِ إِذَا اتَّصَلَ بِهِ ضَمِيرُ تَثْنِيَةٍ، أَوْ ضَمِيرُ جَمْعٍ، أَوْ ضَمِيرُ الْمُؤَنَّثَةِ الْمُخَاطَبَةِ.
Das Nun ist Zeichen des Nominativs beim Präsens-Verb, wenn ein Pronomen des Duals, ein Pronomen des Plurals oder das Pronomen der angesprochenen weiblichen Person daran angehängt ist.
وَلِلنَّصْبِ خَمْسُ عَلَامَاتٍ: الْفَتْحَةُ، وَالْأَلِفُ، وَالْكَسْرَةُ، وَالْيَاءُ، وَحَذْفُ النُّونِ.
Der Akkusativ (naṣb) hat fünf Zeichen: die Fatha (a-Vokal), das Alif, die Kasra (i-Vokal), das Ya und den Wegfall des Nun.
فَأَمَّا الْفَتْحَةُ فَتَكُونُ عَلَامَةً لِلنَّصْبِ فِي ثَلَاثَةِ مَوَاضِعَ: فِي الِاسْمِ الْمُفْرَدِ، وَجَمْعِ التَّكْسِيرِ، وَالْفِعْلِ الْمُضَارِعِ إِذَا دَخَلَ عَلَيْهِ نَاصِبٌ وَلَمْ يَتَّصِلْ بِآخِرِهِ شَيْءٌ.
Die Fatha ist an drei Stellen Zeichen des Akkusativs: beim Nomen im Singular, beim gebrochenen Plural und beim Präsens-Verb, wenn ein Subjunktiv auslösendes Wort (nāṣib) davortritt und an sein Ende nichts angehängt ist.
وَأَمَّا الْأَلِفُ فَتَكُونُ عَلَامَةً لِلنَّصْبِ فِي الْأَسْمَاءِ الْخَمْسَةِ، نَحْوُ: «رَأَيْتُ أَبَاكَ وَأَخَاكَ» وَمَا أَشْبَهَ ذَلِكَ.
Das Alif ist Zeichen des Akkusativs bei den fünf Nomen, wie in: „Ich sah deinen Vater und deinen Bruder (raʾaitu abāka wa-akhāka)“ und dergleichen.
وَأَمَّا الْكَسْرَةُ فَتَكُونُ عَلَامَةً لِلنَّصْبِ فِي جَمْعِ الْمُؤَنَّثِ السَّالِمِ.
Die Kasra ist Zeichen des Akkusativs beim unversehrten femininen Plural.
وَأَمَّا الْيَاءُ فَتَكُونُ عَلَامَةً لِلنَّصْبِ فِي التَّثْنِيَةِ وَالْجَمْعِ.
Das Ya ist Zeichen des Akkusativs beim Dual und beim [gesunden maskulinen] Plural.
وَأَمَّا حَذْفُ النُّونِ فَيَكُونُ عَلَامَةً لِلنَّصْبِ فِي الْأَفْعَالِ الْخَمْسَةِ الَّتِي رَفْعُهَا بِثَبَاتِ النُّونِ.
Der Wegfall des Nun ist Zeichen des Akkusativs bei den fünf Verben (al-afʿāl al-khamsa), deren Nominativ durch das Stehenbleiben des Nun angezeigt wird.
وَلِلْخَفْضِ ثَلَاثُ عَلَامَاتٍ: الْكَسْرَةُ، وَالْيَاءُ، وَالْفَتْحَةُ.
Der Genitiv (khafḍ) hat drei Zeichen: die Kasra, das Ya und die Fatha.
فَأَمَّا الْكَسْرَةُ فَتَكُونُ عَلَامَةً لِلْخَفْضِ فِي ثَلَاثَةِ مَوَاضِعَ: فِي الِاسْمِ الْمُفْرَدِ الْمُنْصَرِفِ، وَجَمْعِ التَّكْسِيرِ الْمُنْصَرِفِ، وَفِي جَمْعِ الْمُؤَنَّثِ السَّالِمِ.
Die Kasra ist an drei Stellen Zeichen des Genitivs: beim voll flektierbaren (munṣarif) Nomen im Singular, beim voll flektierbaren gebrochenen Plural und beim unversehrten femininen Plural.
وَأَمَّا الْيَاءُ فَتَكُونُ عَلَامَةً لِلْخَفْضِ فِي ثَلَاثَةِ مَوَاضِعَ: فِي الْأَسْمَاءِ الْخَمْسَةِ، وَفِي التَّثْنِيَةِ، وَالْجَمْعِ.
Das Ya ist an drei Stellen Zeichen des Genitivs: bei den fünf Nomen, beim Dual und beim [gesunden maskulinen] Plural.
وَأَمَّا الْفَتْحَةُ فَتَكُونُ عَلَامَةً لِلْخَفْضِ فِي الِاسْمِ الَّذِي لَا يَنْصَرِفُ.
Die Fatha ist Zeichen des Genitivs bei dem Nomen, das nicht voll flektierbar ist (ghair munṣarif, Diptoton).
وَلِلْجَزْمِ عَلَامَتَانِ: السُّكُونُ، وَالْحَذْفُ.
Der Apokopat (dschazm) hat zwei Zeichen: die Vokallosigkeit (sukūn) und den Wegfall (ḥadhf).
فَأَمَّا السُّكُونُ فَيَكُونُ عَلَامَةً لِلْجَزْمِ فِي الْفِعْلِ الْمُضَارِعِ الصَّحِيحِ الْآخِرِ.
Die Vokallosigkeit ist Zeichen des Apokopats beim Präsens-Verb, dessen letzter Buchstabe gesund ist (ṣaḥīḥ al-ākhir).
وَأَمَّا الْحَذْفُ فَيَكُونُ عَلَامَةً لِلْجَزْمِ فِي الْفِعْلِ الْمُضَارِعِ الْمُعْتَلِّ الْآخِرِ، وَفِي الْأَفْعَالِ الْخَمْسَةِ الَّتِي رَفْعُهَا بِثَبَاتِ النُّونِ.
Der Wegfall ist Zeichen des Apokopats beim Präsens-Verb, dessen Ende schwach ist (muʿtall al-ākhir), und bei den fünf Verben, deren Nominativ durch das Stehenbleiben des Nun angezeigt wird.
فَصْلٌ
Abschnitt
الْمُعْرَبَاتُ قِسْمَانِ: قِسْمٌ يُعْرَبُ بِالْحَرَكَاتِ، وَقِسْمٌ يُعْرَبُ بِالْحُرُوفِ.
Die flektierbaren Wörter (muʿrabāt) sind zwei Gruppen: eine Gruppe wird mit Vokalzeichen (ḥarakāt) flektiert, und eine Gruppe wird mit Buchstaben (ḥurūf) flektiert.
فَالَّذِي يُعْرَبُ بِالْحَرَكَاتِ أَرْبَعَةُ أَنْوَاعٍ: الِاسْمُ الْمُفْرَدُ، وَجَمْعُ التَّكْسِيرِ، وَجَمْعُ الْمُؤَنَّثِ السَّالِمُ، وَالْفِعْلُ الْمُضَارِعُ الَّذِي لَمْ يَتَّصِلْ بِآخِرِهِ شَيْءٌ.
Was mit Vokalzeichen flektiert wird, sind vier Arten: das Nomen im Singular, der gebrochene Plural, der unversehrte feminine Plural und das Präsens-Verb, an dessen Ende nichts angehängt ist.
وَكُلُّهَا تُرْفَعُ بِالضَّمَّةِ، وَتُنْصَبُ بِالْفَتْحَةِ، وَتُخْفَضُ بِالْكَسْرَةِ، وَتُجْزَمُ بِالسُّكُونِ.
Sie alle erhalten den Nominativ mit der Damma, den Akkusativ mit der Fatha, den Genitiv mit der Kasra und den Apokopat mit der Vokallosigkeit.
وَخَرَجَ عَنْ ذَلِكَ ثَلَاثَةُ أَشْيَاءَ: جَمْعُ الْمُؤَنَّثِ السَّالِمُ يُنْصَبُ بِالْكَسْرَةِ، وَالِاسْمُ الَّذِي لَا يَنْصَرِفُ يُخْفَضُ بِالْفَتْحَةِ، وَالْفِعْلُ الْمُضَارِعُ الْمُعْتَلُّ الْآخِرِ يُجْزَمُ بِحَذْفِ آخِرِهِ.
Davon ausgenommen sind drei Dinge: Der unversehrte feminine Plural erhält den Akkusativ mit der Kasra, das nicht voll flektierbare Nomen erhält den Genitiv mit der Fatha, und das Präsens-Verb mit schwachem Ende erhält den Apokopat durch den Wegfall seines letzten Buchstabens.
وَالَّذِي يُعْرَبُ بِالْحُرُوفِ أَرْبَعَةُ أَنْوَاعٍ: التَّثْنِيَةُ، وَجَمْعُ الْمُذَكَّرِ السَّالِمُ، وَالْأَسْمَاءُ الْخَمْسَةُ، وَالْأَفْعَالُ الْخَمْسَةُ، وَهِيَ: يَفْعَلَانِ، وَتَفْعَلَانِ، وَيَفْعَلُونَ، وَتَفْعَلُونَ، وَتَفْعَلِينَ.
Was mit Buchstaben flektiert wird, sind vier Arten: der Dual, der gesunde maskuline Plural, die fünf Nomen und die fünf Verben. Diese sind: yafʿalāni (sie beide tun), tafʿalāni (ihr beide tut), yafʿalūna (sie tun), tafʿalūna (ihr tut) und tafʿalīna (du [weiblich] tust).
فَأَمَّا التَّثْنِيَةُ فَتُرْفَعُ بِالْأَلِفِ، وَتُنْصَبُ وَتُخْفَضُ بِالْيَاءِ.
Der Dual erhält den Nominativ mit dem Alif, den Akkusativ und den Genitiv mit dem Ya.
وَأَمَّا جَمْعُ الْمُذَكَّرِ السَّالِمُ فَيُرْفَعُ بِالْوَاوِ، وَيُنْصَبُ وَيُخْفَضُ بِالْيَاءِ.
Der gesunde maskuline Plural erhält den Nominativ mit dem Waw, den Akkusativ und den Genitiv mit dem Ya.
وَأَمَّا الْأَسْمَاءُ الْخَمْسَةُ فَتُرْفَعُ بِالْوَاوِ، وَتُنْصَبُ بِالْأَلِفِ، وَتُخْفَضُ بِالْيَاءِ.
Die fünf Nomen erhalten den Nominativ mit dem Waw, den Akkusativ mit dem Alif und den Genitiv mit dem Ya.
وَأَمَّا الْأَفْعَالُ الْخَمْسَةُ فَتُرْفَعُ بِالنُّونِ، وَتُنْصَبُ وَتُجْزَمُ بِحَذْفِهَا.
Die fünf Verben erhalten den Nominativ mit dem Nun, den Akkusativ und den Apokopat durch dessen Wegfall.